ابراهيم بيضون ( مترجم : اصغر محمدى سيجانى )
33
الإمام علي في رؤية النهج ورواية التاريخ ( رفتار شناسى امام على در آيينه تاريخ ) ( فارسي )
بيعت شد . برخى از ايشان گفتند : مسلمانان نمىبايد در اين مورد كارى مىكردند در حالى كه ما كه به پيامبر نزديكتر هستيم در آن حضور نداريم ، عباس گفت : سوگند به خداى كعبه كه كار خودشان را كردند . » « 1 » خبر بيعت همچون صاعقه بر بنى هاشم فرود آمد . آنها اين بيعت را نپذيرفتند و براى مخالفت با خليفهء جديد حركت كردند . به ويژه پسر عموى على ( ع ) ( عتبة ابن ابى لهب ) ؛ كه ابياتى نيز به وى نسبت داده شده است كه بر حق عشيرهء خود اصرار ورزيده و افضل بودن خويشاوند نزديك - پيامبر - براى خلافت را مورد تأكيد قرار مىدهد . ولى على ( ع ) وارد اين فضا نشد و بلكه به روايت يعقوبى : « كسى را نزد عتبه فرستاد و او را از اين كار بازداشت » « 2 » . اين اقدام به روشنى نشان مىدهد كه او به هيچ وجه نمىخواست كه رويداد سقيفه موجب بر هم خوردن وحدت مسلمانان شود . درست با همين منطق با ابو سفيان كه در پى تحريك او بود و مىخواست كه با وى بيعت كند ، مقابله نمود و به گونهاى كه طبرى نقل مىكند او را طرد كرد و فرمود : « سوگند به خدا كه بيعت با من را جز براى فتنه نمىخواهى و سوگند به خدا كه تا وقتى باشى براى اسلام شر هستى و ما را به پند تو نيازى نيست . » « 3 » بدين ترتيب گروه سقيفه موضع على ( ع ) را فرصتى يافتند تا فعاليت خود را بين مهاجرانى كه بيعت با ابو بكر را نمىپذيرفتند گسترش دهند . و با سرعت آن را به بيعتى همگانى تبديل كرده و بر عموم تحميل كنند . بنابراين ، اوضاع خود به خود به نفع ابو بكر به جريان افتاد ؛ شخصيت ميانهرو او علاوه بر سهمى كه در پيشرفت اسلام داشت ، در اين مورد نيز مؤثر افتاد و بدين ترتيب اوضاع آرام و بحران كنترل شد . واقعيت اين است كه على ( ع ) به شخصيت خليفه اعتراض نكرد . زيرا اين انتخاب از سوى كسانى كه كنترل سقيفه را در دست داشتند با زيركى انجام گرفت . ولى اين امر براى على ( ع ) غير منتظره بود ، زيرا اعتقاد داشت كه به طور بديهى او خليفهء شرعى و قانونى پيامبر ( ص ) است .
--> ( 1 ) يعقوبى ، همان ، ج 2 ، ص 124 . ( 2 ) همان . ( 3 ) طبرى ، همان ، ج 3 ، ص 209 .